Devletin Mal Edinme Uygulamaları Nelerdir?

Bakanlık Hazine Arazilerinin Satışına “Dur” Dedi haberi fotoğrafı

İdare veya kamu, kendisine ait taşınmaz malları istediği gibi işletebilir, kiraya verebilir, satabilir. Yani özel mülkiyete elverişli olan, idare tarafından herhangi bir kamu hizmetine tahsis edilmeyen ve mülkiyeti idareye ait olan mallar, idarenin özel mallarıdır. Bu mallar kamu yararından çok gelir amaçlı kullanılırlar. Bazı özel durumlarda kamu, özel kişilerden mal satın alabilir.

Devletin veya idarenin mal edinme biçimleri birkaç uygulama altında incelenmektedir.

Kamulaştırma; Devlet veya kamu tüzel kişileri gerektiği durumlarda, bedelini peşin ödemek koşuluyla, özel mülkiyette bulanan taşınmaz malların bir kısmını veya hepsini, kanunlarda belirtilen yöntemlerle el koymasıdır.

Kamulaştırmanın sebebi kamunun yararına olmaktır ve taşınmaz mallardan oluşnmaktadır. Kamulaştırma bedeli idare tarafından peşin ödenir ve özel kişilere de istinai olarak bu uygulama yapılabilir. Kamulaştırma, kamu yararı için dikta edilen ve özel mülkiyetin hiçe sayılarak gerçekleştirilen bir idari işlemdir. Bundan dolayı kamulaştırmalarda idari davalar açılabilir.

Devletleştirme; kamu hizmeti niteliği taşıyan özel teşebbüslere, kamu yararı kararıyla idare tarafından el konmasıdır. Özel teşebbüs olduğu için malların özelliğini taşınır, taşınmaz ve bütün hakları kapsayabilir. Yani işleyen bir özel teşebbüse ait hizmeti, devletleştirme yaparak faaliyete el koymaktır. Devletleştirme özelleştirmenin tersi olup ancak kanunla gerçekleştirilebilir.

İstimval; idarenin sadece olağanüstü dönemlerde, özel kişilere ait olan taşınır mallara el atma yetkisidir. İstisnai bir yetkidir. Taşınır mallar ve bedensel yükümlülükler için, sadece belirlenen bir süre için de istimval yapılabilir. Anayasanın 121.maddesinden güç alır. Olağanüstü dönemlerde vatandaşlara karşı mal, para ve çalışma yükümlülüğü kanunla düzenlenir.

Geçici işgal; idare bazen bir kamu hizmeti yürütürken, geçici olarak özel mülkiyetteki bir taşınmaz kullanması gerekir. Örneğin bayındırlık hizmeti yürütürken ihtiyaç duyduğu taş, kum, araç vs. malzemeleri çıkarmak, hazırlamak, muhafaza etmek için bir araziye ihtiyaç duyabilir. Bunu yaparken gücünü yasalardan alır. Bu nedenle, taşınmaz sahibinin buna katlanma zorunluğu vardır.



Haber Kategorisi : Arsa Haberleri / Haber Tarihi: 22.08.2014 23:26:21

İlgili Arsa Haberleri

Yorum Formu